سخنان گوهر بار امیر المومنین از غررالحکم و دررالحکم
حکم کامثال النجوم تبلجت من ضوء ما ضمنت من الاسرار و ترى من الکلم القصار جوامعا یغنیک عن سفر من الاسفار
1ـ الوله بالدنیا اعظم فتنة.
ترجمه:
بدنیا شیفته شدن بزرگترین گرفتارى است.
2ـ العلم کنز عظیم لا یفنى.
ترجمه:
علم و دانش گنجینه بزرگى است که فانى نشود.
3ـ الدین شجرة اصلها التسلیم و الرضا.
ترجمه:
دین درختى را ماند که ریشهاش تسلیم و رضا (بر مقدرات الهى) است.
4ـ الجهاد عماد الدین و منهاج السعداء.
ترجمه:
جهاد (در راه خدا) ستون دین و روش نیکبختان است.
5ـ الرضاء بقضاء الله یهون عظیم الرزایا.
ترجمه:
بقضاى الهى راضى بودن مصائب و گرفتاریهاى بزرگ را آسان گرداند.
6ـ الامل یقرب المنیة و یباعد الامنیة.
ترجمه:
آرزوى (دراز) مرگ را نزدیک گرداند و انسان را از مقصد خود دور سازد.
7ـ العاقل لا یتکلم الا لحاجته او لحجته و لا یشتغل الا بصلاح اخرته.
ترجمه:
خردمند جز براى حاجتش و یا براى حجت و دلیل آوردن (بر مطلب حقش) سخن نگوید و جز باصلاح امور آخرتش اشتغال نجوید.
8ـ الخشیة من عذاب الله شیمة المتقین.
ترجمه:
از عذاب خدا ترسیدن روش و خوى پرهیزکاران است.
9ـ المؤمن حذر من ذنوبه یخاف البلاء و یرجو رحمة ربه.
ترجمه:
مؤمن (همیشه) از گناهانش بیمناک است از بلا و گرفتارى خوفناک و برحمت پروردگارش امیدوار است.
10ـ البکاء من خیفة الله للبعد عن الله عبادة العارفین.
ترجمه:
گریه از ترس خدا براى دور ماندن از درگاه خدا عبادت عارفان است.
11ـ الجبن و الحرص و البخل غرائز سوء یجمعها سوء الظن بالله.
ترجمه:
ترس و حرص و بخل خویهاى زشتى هستند که بدگمانى بخدا آنها را یکجا گرد
آورد.
12ـ العاقل اذا سکت فکر و اذا نطق ذکر و اذا نظر اعتبر.
ترجمه:
خردمند چون خاموشى گزیند میاندیشد و چون سخن گوید یاد خدا کند و زمانیکه نگاه نماید عبرت گیرد.
13ـ السعید من خاف العقاب فامن و رجا الثواب فاحسن.
ترجمه:
نیکبخت کسى است که از عقوبت (آخرت) بترسد در نتیجه ایمن گردد و بپاداش امیدوار باشد و کار نیک انجام دهد.
14ـ الزهد تقصیر الامال و اخلاص الاعمال.
ترجمه:
زهد کوتاه کردن آرزوها و خالص نمودن اعمال (براى خدا) است.
15ـ العلم خیر من المال،العلم یحرسک و انت تحرس المال.
ترجمه:
علم و دانش بهتر از مال و دارائى است علم ترا نگهدارى کند در حالیکه مال را تو باید نگهداریش کنى.
16ـ الصبر عن الشهوة عفة و عن الغضب نجدة و عن المعصیة ورع.
ترجمه:
صبر کردن از شهوتهاى نفسانى پاکدامنى است و از اعمال خشم بزرگوارى است و از معصیت و گناه پارسائى است.
17ـ المتقون اعمالهم زاکیة و اعینهم باکیة و قلوبهم و جلة.
ترجمه:
پرهیزکاران (کسانى هستند که) اعمالشان پاکیزه و چشمانشان گریان و دلهایشان (از خوف خدا) ترسان است.
18ـ الطمأنینة الى کل احد قبل الاختبار من قصور العقل.
ترجمه:
خاطر جمع شدن بهر کسى پیش از آزمایش از کم خردى است.
19ـ الصبر صبران،صبر فى البلاء حسن جمیل و احسن منه الصبر فى المحارم.
ترجمه:
صبر دو گونه است یکى صبر در موقع بلا و گرفتارى که (چنین صبرى) نیکو و زیبا است و بهتر از آن صبر در (عدم ارتکاب) محرمات است.
20ـ البکاء من خشیة الله ینیر القلب و یعصم عن معاودة الذنب.
ترجمه:
از خوف خدا گریستن قلب را نورانى کرده و از بازگشت بارتکاب گناه باز دارد.
21ـ الکلام فى وثاقک ما لم تتکلم به فاذا تکلمت به صرت فى وثاقه.
ترجمه:
سخن در اختیار و بندتست مادامیکه آنرا تکلم نکردهاى پس چون آنرا تکلم نمودى تو در بند آن در آمدى.
22ـ التوبة ندم بالقلب و استغفار باللسان و ترک بالجوارح و اضمار ان لا یعود.
ترجمه:
توبه و بازگشت بخدا بدل پشیمان شدن و بزبان آمرزش خواستن و ترک (عمل بد) باعضاء و جوارح،و نیت بعدم بازگشت (بسوى گناه) است.
23ـ الانس فى ثلاثة:الزوجة الموافقة،و الولد البار،و الاخ الموافق.
ترجمه:
آرامش و انس در سه چیز است:زن سازگار،و فرزند نیک رفتار،و دوست موافق.
24ـ العدل انک اذا ظلمت انصفت و الفضل انک اذا قدرت عفوت.
ترجمه:
عدل آنست که چون تو خود ستم کردى از خودت داد خواهى و فضل و برترى آنست که چون قدرت یافتى عفو کنى.
25ـ الخوف من الله فى الدنیا یؤمن الخوف فى الاخرة منه.
ترجمه:
در دنیا از خدا ترسیدن شخص را از ترس خدا در آخرت ایمن گرداند.
26ـ احسن الى من اساء الیک و اعف عمن جنى علیک.
ترجمه:
بکسى که بتو بدى کرده نیکى کن و از کسى که بتو ستم کرده در گذر.
27ـ الزم الصدق و الامانة فانها سجیة الاخیار.
ترجمه:
ملازم راستى و امانت باش که آنها روش و خوى نیکان است.
28ـ اد الامانة الى من ائتمنک و لا تخن من خانک.
ترجمه:
امانت را بکسى که بتو سپرده رد کن و بکسى که بتو خیانت کند خیانت مکن.
29ـ اکرم ضیفک و ان کان حقیرا و قم عن مجلسک لابیک و معلمک و لو کنت امیرا.
ترجمه:
مهمانت را گرامى دار اگر چه شخص حقیرى باشد و براى احترام پدر و معلمت از جاى خود برخیز اگر چه امیر باشى.
30ـ انظر الى الدنیا نظر الزاهد المفارق و لا تنظر الیها نظر العاشق الوامق.ترجمه:
بدنیا مانند نگاه شخص زاهد و کنارهگیر نگاه کن و مانند نگاه عاشق دلباخته نگاهش مکن .
31ـ اجعل نفسک میزانا بینک و بین غیرک و احب له ما تحب لنفسک و اکره ما تکره لها و احسن کما تحب ان یحسن الیک و لا تظلم کما تحب ان لا تظلم.
ترجمه:
خودت را میان خود و دیگران میزان سنجش قرار بده آنچه بر خود پسندى بدیگرى نیز بپسند و آنچه بر خود ناخوشایند دانى بر او نیز ناخوشایند بدان و نیکى کن همچنانکه دوست دارى با تو نیکى کنند و ستم مکن همچنانکه دوست دارى بتو ستم نکنند.
32ـ اجعل من نفسک على نفسک رقیبا و اجعل لاخرتک من دنیاک نصیبا.
ترجمه:
از خودت بر خویشتن نگهبان و مراقبى قرار ده و از دنیاى خود براى آخرتت بهره بردارى کن .
33ـ اتعظوا بمن کان قبلکم قبل ان یتعظ بکم من بعدکم.
ترجمه:
از پیشینیان عبرت بگیرید قبل از آنکه آیندگان از شما عبرت گیرند.سعدى از این کلام الهام گرفته و گوید:
نرود مرغ سوى دانه فراز
چون دگر مرغ بیند اندر بند
پند گیر از مصائب دیگران
تا نگیرند دیگران ز تو پند.
34ـ اخرجوا الدنیا من قلوبکم قبل ان یخرج منها اجسادکم،ففیها اختبرتم و لغیرها خلقتم .ترجمه:
محبت دنیا را از دلتان خارج کنید پیش از آنکه بدنهاى شما از دنیا بیرون شوند،شما در دنیا آزمایش میشوید و براى غیر دنیا (آخرت) آفریده شدهاید.
35ـ استدیموا الذکر فانه ینیر القلب و هو افضل العبادة.
ترجمه:
همیشه بیاد خدا باشید که ذکر خدا دل را روشن نماید و آن برترین عبادتها است.
36ـ اعملوا لیوم تدخر له الذخائر و تبلى فیه السرائر.
ترجمه:
کار کنید براى روزى که ذخیرهها براى آنروز (قیامت) اندوخته شود و پنهانیها در آنروز آشکار گردد.
37ـ احذر کل عمل اذا سئل عنه صاحبه استحیى منه و انکره.
ترجمه:
بترس از هر کارى که چون صاحب آنکار مورد سؤال از آن واقع شود شرمنده گردد و آنرا انکار نماید.
38ـ احذر کل امر یفسد الاجلة و یصلح العاجلة.
ترجمه:
بترس از هر کارى که آخرت را تباه کند و دنیا را آباد سازد.
39ـ احذر مصاحبة الفساق و الفجار و المجاهدین معاصى الله.
ترجمه:
از مصاحبت فاسقان و فاجران و کوشش کنندگان در راه نافرمانیهاى خداوند بر حذر باش.
40ـ احذر الدنیا فانها شبکة الشیطان و مفسدة الایمان.ترجمه:
از دنیا بترس که آن دام شیطان و خراب کننده ایمان است،
41ـ ایاک و فعل القبیح فانه یقبح ذکرک و یکثر وزرک.
ترجمه:
از کار زشت دورى گزین که آن نامت را زشت سازد و گناهت را زیاد گرداند.
42ـ ایاک و النمیمة فانها تزرع الضغینة و تبعد عن الله و عن الناس.
ترجمه:
از سخن چینى اجتناب کن که آن کینه را (در دلها) میکارد و شخص را از خدا و مردم دور گرداند .
43ـ ایاک و الظلم فانه اکبر المعاصى و ان الظالم لمعاقب یوم القیامة بظلمه.
ترجمه:
از ظلم و ستم دورى کن که آن بزرگترین گناهان است و ستمگر در روز قیامت براى ستمکاریش معذب خواهد بود.
44ـ ایاک و حب الدنیا فانها رأس کل خطیئة و معدن کل بلیة.
ترجمه:
از دوستى دنیا بدور باش که آن سر آمد تمام خطاها و مجمع همه بلاها است.
45ـ الا و انى لم ار کالجنة نام طالبها و لا کالنار نام هاربها.
ترجمه:
بدان که من چیزى مثل بهشت ندیدم که خواهان آن بخوابد و نه مثل دوزخ که گریزنده از آن خواب باشد.
46ـ الا ان اخوف ما اخاف علیکم اتباع الهوى و طول الامل.
ترجمه:
بدانید که ترسناکترین چیزى که من بر شما از آن میترسم (دو چیز است) پیروى هواى نفس و طول آرزو است.
47ـ الا و انکم فى ایام امل من ورائه اجل فمن عمل فى ایام امله قبل حضور اجله نفعه عمله و لم یضرره اجله.
ترجمه:
بدانید که شما در روزهاى امید و آرزو بسر مىبرید که بدنبال آن مرگ است پس هر که در روزهاى امید و آرزویش پیش از رسیدن اجلش اعمال (نیکى) انجام دهد عملش او را سود بخشد و اجلش باو زیان نرساند.
48ـ افضل الناس انفعهم للناس.
ترجمه:
برترین مردم سودمندترین آنها است بمردم.
49ـ افضل العبادة عفة البطن و الفرج.
ترجمه:
برترین عبادت پاک نگهداشتن شکم و فرج (از حرام) است.
50ـ اقوى الناس من قوى على نفسه.
ترجمه:
قوىترین مردم کسى است که بر نفس خود چیره شود.
51ـ اکثر الناس املا اقلهم للموت ذکرا.
ترجمه:
آرزوى کسانى از مردم بیشتر است که کمتر در یاد مرگ باشند.
52ـ احمق الناس من ظن انه اعقل الناس.
ترجمه:
سفیهترین مردم کسى است که گمان کند که خردمندترین مردم است.
53ـ افضل الحکمة معرفة الانسان نفسه و وقوفه عن قدره.ترجمه:
معرفت انسان نسبت بخود و آگاه بودن وى از قدر و منزلت خویش برترین حکمت است.
54ـ اقوى الناس ایمانا اقواهم توکلا على الله سبحانه.
ترجمه:
قوىترین مردم از نظر ایمان کسى است که توکلش بخداوند سبحان قوىتر باشد.
55ـ اشقى الناس من باع دینه بدنیا غیره.
ترجمه:
بدبختترین مردم کسى است که دینش را بخاطر دنیاى شخص دیگرى بفروشد.
56ـ احق الناس بالرحمة عالم یجرى علیه حکم جاهل و کریم یستولى علیه لئیم و بر یسلط علیه فاجر.
ترجمه:
سزاوارترین مردم بترحم عالمى است که حکم نادانى بر او جارى باشد (محکوم حکم جاهل باشد) و شخص کریمى است که آدم پستى بر او مستولى شود و نیکوکارى است که بدکارى بر او مسلط گردد.
57ـ اغنى الاغنیاء من لم یکن للحرص اسیرا.
ترجمه:
غنىترین توانگران کسى است که اسیر حرص و آز نباشد.
58ـ اعقل الناس من کان بعیبه بصیرا و عن عیب غیره ضریرا.
ترجمه:
خردمندترین مردم کسى است که بعیب خود بینا و از عیب دیگران نابینا باشد.
59ـ اسعد الناس بالدنیا التارک لها و اسعدهم بالاخرة العامل لها.
ترجمه:
نیک بختترین مردم دنیا کسى است که دنیا را رها کند و خوشبختترین آنهادر آخرت کسى است که براى آخرت کار کند.
60ـ ان انفاسک اجزاء عمرک فلا تفنها الا فى طاعة تزلفک.
ترجمه:
نفسهاى تو اجزاء عمرتست پس آنها را تمام مکن مگر در طاعتى که ترا بخدا نزدیک گرداند .
61ـ ان النفس لامارة بالسوء الفحشاء فمن ائتمنها خانته و من استأمن الیها اهلکته و من رضى عنها اوردته شر الموارد.
ترجمه:
یقینا نفس آدمى بسیار ببدى و فحشاء فرمان میدهد پس هر که آنرا امین بداند نفس نسبت باو خیانت کند و هر کس از آن ایمنى خواهد او را هلاکش کند و هر که از آن خرسند و راضى شود نفس او را ببدترین جایگاه وارد سازد.
62ـ ان دعوة المظلوم مجابة عند الله سبحانه لانه یطلب حقه و الله تعالى اعدل من ان یمنع ذا حق حقه.
ترجمه:
البته دعاى ستمدیده در نزد خداوند سبحان مستجاب است زیرا که او حق خود را میخواهد و خداى تعالى عادلتر از آنست که صاحب حقى را از حقش باز دارد.
63ـ ان الله سبحانه یعطى الدنیا من یحب و من لا یحب و لا یعطى الدین الا من یحب.
ترجمه:
خداوند سبحان دنیا را بکسى که دوست دارد و بآنکه دوست ندارد عطاء میکند (اما) دین را نمیدهد مگر بکسى که دوستش دارد.
64ـ ان العاقل من نظر فى یومه لغده و سعى فى فکاک نفسه و عمل لمالا بد له و لا محیص عنه .
ترجمه:
عاقل کسى است که در امروز فردایش را بنگرد و در آزاد کردن نفسش کوشش کند و کار کند براى روزى که راه چاره و فرارى از آنروز ندارد.
65ـ ان افضل الناس عند الله من احیا عقله و امات شهوته و اتعب نفسه لصلاح آخرته.
ترجمه:
برترین مردم در نزد خدا کسى است که عقلش را (با علم و تقوى) زنده بدارد و شهواتش را بمیراند و براى اصلاح امور آخرت خود نفسش را بزحمت افکند.
66ـ اذا اکرم الله عبدا شغله بمحبته.
ترجمه:
چون خداوند بندهاى را گرامى دارد او را بمحبت و دوستى خویش سر گرم سازد.
67ـ اذا سألت فسأل تفقها و لا تسأل تعنتا فان الجاهل المتعلم شبیه بالعالم و ان العالم المتعنت شبیه بالجاهل.
ترجمه:
هر گاه (مطلبى) بپرسى براى دانستن بپرس نه براى خردهگیرى زیرا که نادان یاد گیرنده شبیه عالم است و عالم خردهگیر شبیه نادان.
68ـ بادروا الموت و غمراته و مهدوا قبل حلوله و اعدوا له قبل نزوله.
ترجمه:
بر مرگ و سختىهاى آن پیشدستى کنید و پیش از رسیدنش مهیا شوید و قبل از اینکه فرود آید (با اعمال صالحه براى آخرت) آماده شوید.ـبئس الزاد الى المعاد العدوان على العباد.
69ـ بئس الزاد الى المعاد العدوان على العباد
ترجمه:
ستم کردن بر بندگان خدا بد توشه ایست براى روز رستاخیز.
70ـ تدبروا آیات القران و اعتبروا به فانه ابلغ العبر.
ترجمه:
آیات قرآن را تدبر کنید و بآن پند گیرید زیرا که آن رساترین پندها است.
71ـ تجنبوا البخل و النفاق فهما من اذم الاخلاق.
ترجمه:
از بخل و نفاق دورى گزینید که آندو از نکوهیدهترین خلقها میباشند.
72ـ تعلم علم من یعلم و علم علمک من یجهل فاذا فعلت ذلک علمت ما جهلت و انتفعت بما علمت .
ترجمه:
علم دانشمند را فراگیر و علم خود را بنادان بیاموز پس چون چنین کردى بدانچه نادانى دانا شوى و بوسیله آنچه آموختهاى سود مىبرى.
73ـ ثمرة التقوى سعادة الدنیا و الاخرة.
ترجمه:
نتیجه تقوى و پرهیزکارى خوشبختى دنیا و آخرت است.
74ـ ثلاثة هن زینة المؤمن تقوى الله و صدق الحدیث و اداء الامانة.
ترجمه:
سه چیزند که آنها زینت مؤمناند:از خدا ترسیدن و راستگوئى و اداى امانت.
75ـ جانبوا الکذب فانه مجانب الایمان.
ترجمه:از دروغ دورى گزینید که آن دور کننده ایمان است.
76ـ جالس اهل الورع و الحکمة و اکثر مناقشتهم فانک ان کنت جاهلا اعلموک و ان کنت عالما ازددت علما.
ترجمه:
با پارسایان و حکماء همنشینى کن و با آنها زیاد به بحث و گفتگو بپرداز که اگر تو نادان باشى یادت دهند و اگر دانشمند باشى علمت را زیاد میکنى.
77ـ حسن توکل العبد على الله سبحانه على قدر یقینه به.
ترجمه:
حسن توکل بنده بر خداوند سبحان باندازه یقین او بخداوند است.
78ـ حسن الظن ان تخلص العمل و ترجو من الله ان یعفو عن الزلل.
ترجمه:
خوشگمانى (بخدا) اینست که عمل را خالص گردانى و بخدا امیدوار باشى که از لغزشها در گذرد .
79ـ حسن الخلق یورث المحبة و یؤکد المودة.
ترجمه:
خوشخلقى تولید محبت مىکند و رشته دوستى و مودت را محکم نماید.
80ـ حب الدنیا یفسد العقل و یصم القلب عن سماع الحکمة و یوجب الیم العقاب.
ترجمه:
دوستى دنیا عقل را فاسد نموده و (گوش) قلب را از شنیدن حکمت کر میکند و موجب عذاب دردناک گردد.
81ـ حلاوة الظفر تمحو مرارة الصبر.ترجمه:
شیرینى پیروزى تلخى صبر را از بین مىبرد.
82ـ حصلوا الاخرة بترک الدنیا و لا تحصلوا بترک الدین الدنیا.
ترجمه:
با ترک دنیا آخرت را بدست آورید (اما) با ترک دین دنیا را تحصیل نکنید.
83ـ حاسبوا انفسکم قبل ان تحاسبوا و وازنواها قبل ان توازنوا.
ترجمه:
از خودتان حساب بکشید پیش از آنکه از شما حساب کشند و (اعمال خود را) بسنجید پیش از آنکه شما را بسنجند.
84ـ خیر الناس من اخرج الحرص من قلبه و عصى هواه فى طاعة ربه.
ترجمه:
بهترین مردم کسى است که حرص را از دلش خارج سازد و در راه طاعت پروردگارش با هواى نفس مخالفت کند.
85ـ خذ من قلیل الدنیا ما یکفیک ودع من کثیرها ما یطغیک.
ترجمه:
از دنیا بمقدار کمى که ترا کفایت میکند بگیر و از مقدار زیاد آن که ترا بسرکشى و طغیان و ادارت میکند صرفنظر کن.
86ـ خف ربک و ارج رحمته یؤمنک مما تخاف و ینیلک ما رجوت.
ترجمه:
از پروردگارت بترس و برحمتش امیدوار باش تا ترا از آنچه میترسى امان دهد و بدانچه امیدوارى برساند.
87ـ ذکر الله مسرة کل متق و لذة کل موقن.
ترجمه:یاد خدا موجب سرور هر پرهیزکار و لذت هر صاحب یقین است.
88ـ رحم الله امرء قصر الامل و بادر الاجل و اغتنم المهل و تزود من العمل.
ترجمه:
خدا رحمت کند مردى را که آرزو را کوتاه کند و بمرگ پیشدستى نموده و مهلتها را غنیمت شمارد و از اعمال (نیک و شایسته براى آخرتش) توشه بگیرد.
89ـ رأس الایمان حسن الخلق و التحلى بالصدق.
ترجمه:
سر آمد ایمان خوشخلقى و آراسته شدن براستى و درستى است.
90ـ ردع النفس عن الهوى هو الجهاد الاکبر.
ترجمه:
نفس را از هوى و هوس باز داشتن جهاد اکبر است.
91ـ زلة العالم کانکسار السفینة تغرق و یغرق معها غیرها.
ترجمه:
لغزش دانشمند مانند شکستن کشتى است که (در دریا) غرق میشود و دیگران نیز با آن غرق شوند .
92ـ زاد المرء الى الاخرة الورع و التقى.
ترجمه:
توشه انسان در سفر بآخرت پارسائى و تقوى است.
93ـ سنة الاخیار لین الکلام و افشاء السلام.
ترجمه:
روش نیکان بنرمى سخن گفتن و آشکار کردن سلام است.
94ـ سرور المؤمن بطاعة ربه و حزنه على ذنبه.
ترجمه:
شادى مؤمن بطاعت پروردگارش و اندوهش بر گناهش مىباشد.
95ـ سهر اللیل فى طاعة الله ربیع الاولیاء و روضة السعداء.
ترجمه:
بیدارى شب در طاعت خدا بهار دوستان (خدا) و بوستان پر گل نیک بختان است.
96ـ صن ایمانک من الشک فان الشک یفسد الایمان کما یفسد الملح العسل.
ترجمه:
ایمانت را از شک و شبهه محفوظ دار زیرا که شک و تردید ایمان را تباه میسازد همچنان نمک عسل را فاسد میکند.
97ـ صمت یکسبک الوقار خیر من کلام یکسوک العار.
ترجمه:
آن خاموشى که براى تو وقار کسب کند بهتر از سخنى است که ترا لباس ننگ بپوشاند.
98ـ طوبى لمن الزم نفسه مخافة ربه و اطاعه فى السر و الجهر.
ترجمه:
خوشا بحال کسى که از خوف پروردگارش ملازم نفس خود باشد و در پنهانى و آشکار خدا را اطاعت نماید.
99ـ طوبى لمن اخلص لله عمله و علمه و حبه و بغضه و اخذه و ترکه و کلامه و صمته.
ترجمه:خوشا بحال کسى که (تمام کارش) عمل و علم و حب و بغض و گرفتن و واگذاردن و سخن گفتن و خاموشیش همه را براى خداوند پاک و خالص گرداند.
100ـ طوبى لمن استشعر الوجل و کذب الامل و تجنب الزلل.
ترجمه:
خوشا بکسى که ترس از خدا را شعار خود قرار دهد و آرزو را دروغ پندارد و از لغزشها دورى گزیند.
101ـ طاعة الهوى تفسد العقل.
ترجمه:
هوى پرستى عقل را تباه گرداند.
102ـ طول القنوت و السجود ینجى من عذاب النار.
ترجمه:
قنوت و سجود را در نماز طول دادن شخص را از عذاب آتش (دوزخ) نجات بخشد.
103ـ ظلم نفسه من رضى بدار الفناء عوضا عن دار البقاء.
ترجمه:
کسیکه بعوض خانه جاودانى آخرت بسراى فانى دنیا راضى و خرسند باشد بر خویشتن ستم کرده است.
104ـ عند حضور الشهوات و اللذات یتبین ورع الاتقیاء.
ترجمه:
هنگام حاضر بودن شهوتها و لذتها پارسائى پرهیزکاران روشن میشود.
105ـ عجبت لمن نسى الموت و هو یرى من یموت.
ترجمه:در شگفتم از کسى که مرگ را فراموش میکند در حالیکه کسانى را که میمیرند مىبیند .
106ـ غرى یا دنیا من جهل حیلک و خفى علیه حبائل کیدک.
ترجمه:
اى دنیا کسى را بفریب که بحیلههاى تو نادان است و ریسمانهاى مکر تو از نظر او پوشیده است (و الا با تمام زرق و برقت على را هرگز نمیتوانى فریب دهى) .
107ـ قصر الامل فان العمر قصیر و افعل الخیر فان یسیره کثیر.
ترجمه:
آرزو را کوتاه گردان که عمر کوتاه است و نیکى کن که اندکش هم بسیار است.
108ـ کم من لذة دنیة منعت سنى درجات.
ترجمه:
چه بسا خوشى پست و ناچیزى آدمى را از درجات بالا باز دارد.
109ـ کیف یصلح غیره من لم یصلح نفسه.
ترجمه:
چگونه دیگرى را اصلاح میکند کسى که خودش را اصلاح نکرده است.
110ـ کفى بالرجل غفلة ان یضیع عمره فیما لا ینجیه.
ترجمه:
در غفلت و بى خبرى مرد همین بس که عمرش را در چیزى ضایع کند که او را رهائى نبخشد.
111ـ کن بالمعروف امرا و عن المنکر ناهیا و بالخیر عاملا و للشر مانعا.
ترجمه:
(مردم را) بمعروف امر کن و از منکر باز دار و خود بخیر و نیکى عمل کن وشر و بدى را مانع باش.
112ـ کما ان الشمس و اللیل لا یجتمعان کذلک حب الله و حب الدنیا لا یجتمعان.
ترجمه:
همچنانکه آفتاب (روز روشن) و شب (تاریک) با هم جمع نمیشوند محبت خدا و دوستى دنیا هم با یکدیگر جمع نشوند.
113ـ للمؤمن ثلاث علامات الصدق و الیقین و قصر الامل.
ترجمه:
مؤمن سه علامت دارد راستگوئى و یقین و کوتاهى آرزو.
114ـ لن یحوز الجنة الا من جاهد نفسه.
ترجمه:
هرگز ببهشت نخواهد رسید مگر کسى که با نفس خود مجاهده کند.
115ـ لو ان السموات و الارض کانتا على عبد رتقا ثم اتقى الله لجعل له مخرجا و یرزقه من حیث لا یحتسب.
ترجمه:
اگر آسمانها و زمین بر بندهاى تنگ گیرند و او از خداوند تقوى داشته باشد خدا راه خروج از این بن بست را براى او قرار دهد و از جائیکه بگمانش نرسد او را روزى رساند.
116ـ من توکل على الله سبحانه کفى و استغنى.
ترجمه:
هر که بر خداوند سبحان توکل کند خدا (امور او را) کفایت کند و بى نیازش گرداند.
117ـ من اکثر من ذکر الموت نجا من خداع الدنیا.
ترجمه:
هر کس بیشتر بیاد مرگ باشد از حیلهها و فریبهاى دنیا رهائى یابد.
118ـ ینبغى للعاقل ان یکثر من صحبة العلماء الابرار و یجتنب مقاربة الاشرار و الفجار .
ترجمه:
سزاوار است که شخص خردمند با علماء نیکو کردار زیاد همنشینى کند و از نزدیکى بدان و بد کاران اجتناب نماید.
119ـ لا یدرک احد ما یرید من الاخرة الا بترک ما یشتهى من الدنیا.
ترجمه:
هیچکس از آخرت آنچه را که میخواهد بدست نیاورد مگر بترک آنچه از دنیا میل و دلخواه اوست .
120ـ لا تفرح بالغنى و الرخاء و لا تغتم بالفقر و البلاء فان الذهب یجرب بالنار و المؤمن یجرب بالبلاء.
ترجمه:
بتوانگرى و آسایش شادمانى مکن و بفقر و گرفتارى اندوهگین مباش زیرا که طلا بوسیله آتش آزمایش شود و مؤمن بگرفتارى امتحان گردد.
این وبلاگ با راهنمایی استاد گرانقدر دکتر شفازاده توسط دانشجوی رشته علوم سیاسی دانشگاه آزاد واحد کرج محمد مهربان به منظور تبلیغ مذهب تشیع با استفاده از کتاب نهج البلاغه (برادر قران ) ساخته شده است امیدوارم برای دوستان مفید باشد .